Vài bài ca Hướng đạo

Công hay diễu

 

Ca hát là mt nét đc bit trong sinh hot Hướng đo Vit Nam; sinh hoạt này ít phquát trong các đoàn Hướng đo Hoa Kỳ hay Hướng đo Canada (tiếng Anh). Có lẽ ca hát đi vào sinh hot hướng đo ti Vit Nam t các trưởng tiên khi – đã sinh hot, được hun luyn, và tiếp nhn t các trưởng hướng đo người Pháp như André Lefèvre - Eclaireurs de France (EdF), Raymond Schlemmer - Scouts de France (SdF) và nhiều trưởng khác. Hướng đo Canada (tiếng Pháp) cũng ca hát nhiu hơn nhng anh ch em HĐ theo văn hoá Anh.

 La tri là mt sinh hot không th thiế các kỳ tri hướng đo khp nơi. Đi vi hướng đo sinh Vit Nam trong nước hay hướng đo sinh gc Vi hi ngoi thì đây gn như là mt tp tc không th thiếu trong các kỳ tri dù ngn hay dài ngày, và ca hát là một phần lớn của những đêm sinh hoạt này.

 Sau bài Gla, khi đoàn sinh đã tp hp đ, la tri bắt đu bng bài ca Nhy la với nhng đng tác rtHướng đo Vit Nam ca tt c tri sinh; đó là nhy la.

 

 Đi đa s các bài hát hướng đthường không ghi tên tác gihay nhc sĩ sáng tác. Không nhm mc đích kinh doanh có thểlà mt trong nhinguyên nhân đưa đến tình trạng vừa kể, và nhạc HĐ Vit Nam cũng không là ngoi l. Thc tế này hin rõ trong cuHướng đo Ca – Scouting Songbook(1) với trên 320 bài hát nhưng ch có mt s nh có ghi tên tác gi hay/và nhc sĩ sáng tác. Cũng là s tht, có rt nhiu trưởng HĐ chính là tác gi ca nhng bài hát đó, nhưng không được biết đến. 

 Tr li vi la tri, bài “Gi la”(2) cũng không có tên tác gi hay nhc sĩ sáng tác. Đây là một trong nhiều bài ca HĐ Việt Nam có gốc từ nhạc HĐ Pháp. Bài ca Gi la bắt nguồn từ bài hát Appel au feu de camp của HĐ Pháp. Ngay tại trang Chansons Scout(3) – Nhạc HĐ, bài Appel au feu de camp dù có nốt nhạc, lời ca và cả midi nhưng vẫn thiếu tên tác giả. Thực ra tác giả bài hát này là Étienne Taupin, một trong nhiều nhạc sĩ viết trong tập Nhạc sĩ của Hướng đạo (Le Chansonnier des Éclaireurs) của EdF phát hành năm 1941. Étienne Taupin cũng là người soạn nhạc cho bài hát chính thức của EdF.

 Bài Gi la (tiếng Việt) trên đây không có trong cuốn Hướng đo Ca – Scouting Songbook (1996). Tuy li ca ca hai bài Gi la và Appel au feu de camp không hoàn toàn ging nhau, nhưng nhạc ca hai bn tiếng Vit và tiếng Pháp ch là mt.

 Thế còn bài Nhy ldưới đây, tác gi là ai?

 

Lời 2
 Anh em ơi, ta hãy lắng tai nghe ngàn muôn tiếng vang. 
Trong đêm khuya, trong ánh khói điểm tô rừng cây rõ ràng. 
Lên cho cao ngất bùng cao sáng, bùng to lửa lên cao to lửa lên. 
Bùng bùng cao ngất bùng cao sáng, bùng to lửa lên cao to lửa lên. 
Lên cho cao, cao càng cao vút. 
Bốc lên nào cao cao thật cao.

 

Mt ln na, đây cũng là mt bài ca HĐVN bt ngun t HĐ Pháp. Tác gi li bài hát tiếng Pháp là linh mc dòng Tên(Jesuit), Jacques Sévin(4). Ông là người đng sáng lp Scouts de France, 1920, vi linh mc Comette, Edouard de Macèdo, và Paul Coze (1903-1974); Paul Coze lúc đó mi 17 tui và là trưởng có HHR (Wood Badge) đu tiên ca SdF(5). Jacques Sévin (1882-1951) và B-P có nhiu đim ging nhau như óc khôi hài, khiếu v tranh, sáng tác bài hát, và din kch.(6)

 Ta bài hát Nhy la nguyên bn tiếng Pháp là Légend du feu(7) có tất cả 16 li

 Lời 1

Les scouts mettent la flamme
(Les scouts ont mis la flamme)
Aux bois résineux
Ecoutez chanter l’âme
Qui palpite en eux.

  Và 1 đip khúc (Refrain) như sau:

 

Monte flamme légère
Feu de camp si chaud si bon
Dans la plaine ou la clairière
Monte encore et monte donc (bis)
Feu de camp si chaud si bon.

 

 

 Nghe xong đon mp3 trên đây đây có l mi người đu nhn thy nhạc điệu của bài ca Nhy la ca HĐVN theo sát với bài Légend du feu.

Tác gi soạn nhc cho bài Légend du feu là nhc sĩ Henri Colas (1879-1968) người sáng lp tp chí nhNos chansons françaises mà trong thi chiến đã tr thành tun báo 1 trang Le Coq gaulois

 Theo thi gian nhc sinh hot Hướng đo có thêm nhng bài hát bt ngun t nhc Hoa Kỳ như các bài Davy Crockett (nguyên bn là The Ballad of Davy Crockett ca Fess Parker), Taps (điu kèn binh 24 nt, ni tiếng trong quân đi Hoa Kỳ mà tác gi soạn nhạc là Tướng Bc Quân Daniel Butterfield và nhc sĩ kèn binh ca ông, 7/1862)(8). Các trưởng HĐ đã qua các khoá HHR có lẽ đu biết bài Back to Gilwell và In My Dreams I'm Going Back to Gilwell trích từ vở nhạc kịch We live forever ca nhc sĩ người Anh, William Henry Ralph Reader, CBE.

 …

 Khi viết những dòng này, văng vng nơi đây vn còn tiếng hát chm rãi nh nhàng, ging min Nam, ca trưởng Huỳnh Văn Dip trong mt bui chiu dạy Thiếu đoàn hát  Biên Hoà, tại tri D b Thiếu do đo Trn Biên t chc năm nào:

“Mt hoa sáng cài trên nón. Mt câu hát tin đ môi. Con tim vui tươi và luôn tín thành…”

 

 Cách phát âm chữ “S”, ch “V” cùng dáng điu t tn ca trưởng (Thiên Nga?) Divà lời ca ca điệp khúcMt hoa sáng cài trên nón(9) s mãi mãi bên tôi như mt k nim đu đi đi hc ngh trưởng.

 

Montréal, tháng 11, 2011

 

(1) CuHướng đo Ca – Scouting Songbook bt đu bng công trình sưu tầm, ghi lời và nốt nhạc, cToán Ngun Tht (Sóc kiên tâm Lê Phục Hưng, Cò tn tu Trần Anh Tuấn, Khiếu Quốc Thái, Ngô Đình Dũng và Phạm Anh Tuấn) đã xut hin ln đu ti Tri Thng Tiến II năm 1988 ti Everton Canada vi gn 200 bài hát. LĐ Diên Hng  San Jose tái bn ln 2 nhân Tri Thng Tiến III, năm 1990 ti San Mateo, California, Hoa Kỳ. Toán Ngun Tht tiếp tb túc, chnh sa tăng s bài hát lên 320 bài. Tháng 8, 1996, BSA đã giúpn loát cho ln phát hành cuHướng đo Ca – Scouting Songbook tTri (hun luyn) Tùng Nguyên III  Gilwell, Anh Quc.

(2) Truy cập ngày 11/11/2011 http://www.gioitresaigon.org/baihatsinhhoat/

(3) Truy cập ngày 11/11/2011 http://www.chansons-net.com/scout/SC008.htm

(4) Jacques Sevin - Henri Colas, La Légende du Feu. Truy cp ngày 11/11/2011 http://www.chansons-net.com/scout/SC028.html

(5) A brief history of International Caltholic Scouting. Truy cp ngày 11/11/2011http://www.catholicscouting.org/ICCS_History/iccs_history.html

(6) A biography of Jacques Sevin, founder of Catholic Scouting. Truy cp ngày 11/11/2011http://scout.org/en/information_events/news/2007/une_biographie_du_pere_sevin

(7) Jacques Sevin - Henri Colas, La Légende du FeuTruy cp ngày 11/11/2011 http://fr.scoutwiki.org/La_l%C3%A9gende_du_Feu

(8) Jari VillanuevaTaps The Bugler's Cry-The Origin of Sounding Taps. Truy cp ngày 11/11/2011 http://www.youtube.com/watch?v=Nhtr5J00ntA

(9) Đây cũng là mt bài hát khác có ngun t HĐ Pháp, ca William Lemit ta đ là Une fleur au chapeau (…Une fleur au chapeau. A la bouche une chanson. Un coeur joyeux et sincère. Et c'est tout ce qu'il faut. A nous autres bons garçons. Pour aller au bout de la terre...) trong tp bài hát và nhc cho tri do Rouart, Lerolle et Cie phát hành năm 1938. Truy cp ngày 11/11/2011http://www.chansons-net.com/scout/SC018.htm và http://fr.scoutwiki.org/Une_fleur_au_chapeau#ancre_refrain. 

(10) Hình lửa trại là hình minh hoạ cho Trại Họp bạn Thế giới lần thứ 3 tại Arrowe Park, Birkenhead, England in 1929 - Reprinted from The Times, London, 1929.

Danh Mục TT:

Nhận xét

HĐ ở mỗi quốc gia có một tập tục riêng, tuy nhiên bạn đang sinh hoạt HĐ tại Hoa Kỳ, để có thể thêm hào hứng cho buổi lửa trại, bạn có thể thêm thắt cho nó hấp dẫn.

Gửi nhận xét của bạn